Onderzoek: 2,5 jaar sinds de wettelijke verplichting toegankelijkheid overheidsapps

Op 23 juni 2021 ging de wettelijke verplichting toegankelijkheid van overheidsapps in. Sindsdien onderzoekt Stichting Appt elk halfjaar de toegankelijkheid van overheidsapps. Zie onderzoek 1, onderzoek 2, onderzoek 3, onderzoek 4 en onderzoek 5.

Vandaag, precies 2,5 jaar sinds de ingang van de wetgeving, publiceren we ons zesde onderzoek. Onze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 19 december 2023 om 17:28.

Goed nieuws: het aantal toegankelijkheidsverklaringen is het afgelopen half jaar gestegen met 68%. Steeds meer overheidsorganisaties voldoen hiermee aan de wet en zijn actief om de toegankelijkheid van hun apps te verbeteren. Er zijn echter nog steeds weinig apps die volledig toegankelijk zijn.

  • 23 juni 2023 voldeden 109 apps aan de wettelijke verplichting (Status A, B of C), nu zijn dat er 186 (+71%).
  • Na 1,5 jaar zonder echte groei van aantallen apps met verklaring is er het afgelopen half jaar een significante stijging te zien van rond de 160 naar 269 verklaringen (+68%).
  • 2 Corona apps met status A zijn niet meer beschikbaar. Mede daarom is het aantal apps met Status A gedaald.

Onze verwachting is dat het komende half jaar er een aanzienlijke groei van status A’s te zien zal zijn. Ook zullen naar onze verwachting de B en C statussen blijven toenemen.

Interessant feitje. De kennis in de markt van partijen die audits uitvoeren op apps neemt toe. We horen van diverse overheden, ontwikkelaars en inspectie-instellingen dat het daarom moeilijker is geworden om status A te behalen.

Hoe toegankelijk zijn overheidsapps?

Op dashboard.digitoegankelijk.nl kun je eenvoudig checken hoe toegankelijk de websites en apps van de overheid zijn.

Via de zoekfunctie kun je filteren op apps, op dit moment zijn er 1375 apps geregistreerd. Je kunt ook filteren op status van toegankelijkheid, de resultaten zijn:

  • A: Voldoet volledig (13)
  • B: Voldoet gedeeltelijk (103)
  • C: Eerste maatregelen genomen (64)
  • D: Voldoet niet (146)
  • E: Geen verklaring (441)
  • Verantwoordelijke organisatie niet vastgesteld (608)

Op toegankelijkheidsverklaring.nl/register staan alle toegankelijkheidsverklaringen van overheidsorganisaties. We hebben deze verklaringen geanalyseerd, de resultaten zijn:

  • A: Voldoet volledig (13)
  • B: Voldoet gedeeltelijk (103)
  • C: Eerste maatregelen genomen (70)
  • D: Voldoet niet (83)

Er zit verschil tussen deze resultaten, omdat een verklaring naar meerdere apps kan verwijzen. Bijvoorbeeld Android en iOS. Ook de apps met status E of Onbekend staan niet in het register. Van de apps met status E hebben overheden aangegeven dat ze verantwoordelijk zijn maar hebben hier nog geen verklaring voor aangemaakt.

In een grafiek worden de statussen uit het dashboard en register naast elkaar getoond

Voortgang toegankelijkheid overheidsapps

Een half jaar geleden, op 23 juni 2023, schreven we dat er veel nieuwe toegankelijkheidsverklaringen verwacht werden door het DigiToegankelijk toezichts- en ondersteuningsprogramma (DT TOP).

Dat blijkt inderdaad ook zo te zijn, het aantal toegankelijkheidsverklaringen is gestegen van 160 naar 269. Dit is een stijging van ruim 68%!

In een grafiek worden de statussen van juni 2023 en december 2023 naast elkaar getoond
  • Status D: stijging van 63%
  • Status C: stijging van 159%
  • Status B: stijging van 54%
  • Status A: daling van 13%

De grootste stijging heeft plaatsgevonden bij status C. Dit betekent dat veel organisaties de eerste maatregelen hebben genomen om hun apps toegankelijk te maken. Bijvoorbeeld door een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren. Goed nieuws!

We zien ook een grote stijging bij status B. Deze status wordt toegekend indien er een toegankelijkheidsonderzoek is uitgevoerd. Ook dit is goed nieuws!

Er zijn ook veel apps met status D geregistreerd. Dit betekent dat organisaties een verklaring voor hun apps hebben opgesteld, maar nog geen actieplan hebben om de apps toegankelijk te maken. Liever zien we dat er daadwerkelijk actie wordt ondernomen, maar het registreren is in ieder geval een eerste stap in het proces.

Helaas is er een daling waar te nemen bij het aantal volledig toegankelijk apps. Dit komt doordat een aantal apps niet meer beschikbaar zijn. CoronaCheck scanner met terechte status A is niet meer beschikbaar en ook Dordrecht Onderweg claimt geen status A meer.

Controle van apps met niveau A

Er zijn momenteel 13 toegankelijkheidsverklaringen voor apps gepubliceerd met niveau A. Maar zijn deze apps ook daadwerkelijk toegankelijk?

Bij 5 apps is de onderbouwing ontoereikend; deze zijn dus sowieso niet aantoonbaar toegankelijk. Het gaat om de volgende apps:

  1. Appraisal App (onderbouwing ontoereikend)
  2. DeAfvalApp (onderbouwing ontoereikend)
  3. Mijn Afvalwijzer (onderbouwing ontoereikend)
  4. Onboarding App (onderbouwing ontoereikend)
  5. Open Day App (onderbouwing ontoereikend)

Deze apps staan al meerdere jaren onterecht onder status A in het register. Het zou goed zijn als deze apps teruggeplaatst worden naar status B, C of D.

Er blijven 8 apps over, we hebben deze gedownload en getest.

  1. App-Direkt (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet grotendeels. Op een aantal plekken komen het visuele label en het technische label niet overeen (succescriterium 2.5.3). De lettergrootte schaalt niet overal mee met de voorkeuren van de gebruiker (succescriterium 1.4.4).
  2. Berichtenbox app – iOS (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet volledig op techniek. Op inhoud voldoet de app niet altijd omdat er overheidsorganisaties zijn die ontoegankelijke PDF-bestanden versturen.
  3. Cao LVNL (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet grotendeels. Het is met een schermlezer niet mogelijk om de slider te bedienen om tussen hoofdstukken te wisselen (succescriterium 2.1.1). Sommige hoofdstukken van paragrafen in de CAO geven aan een knop te zijn terwijl dit niet zo is (succescriterium 4.1.2).
  4. CoronaCheck (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet volledig, maar is niet meer te gebruiken.
  5. CoronaMelder (voorlopige status)
    • Voldoet volledig, maar is niet meer te downloaden.
  6. DigiD app (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet volledig.
  7. Het goede gesprek (onderbouwing toereikend)
    • Voldoet grotendeels. De app is soms onbruikbaar na het wisselen van oriëntatie (succescriterium 1.3.4). Daarnaast is het met een schermlezer niet mogelijk om de slider te bedienen om tussen hoofdstukken te wisselen (succescriterium 2.1.1).
  8. rVDM (voorlopige status)
    • Voldoet grotendeels. Het Rijksoverheid logo is niet voorzien van een correcte alt-tekst (succescriterium 1.1.1). De koptekst “rVDM Offline” is niet gemarkeerd als kop (succescriterium 1.3.1).

Bij een aantal apps zijn er toegankelijkheidsfouten gevonden. Het is aannemelijk dat deze apps op het moment van het toegankelijkheidsonderzoek wel toegankelijk waren. Het is belangrijk dat toegankelijkheid niet iets eenmaligs is, maar bij elke app update wordt gecontroleerd. Dit kan o.a. door automatisch testen toe te voegen of dit per release handmatig of met gebruikers te testen.

Kortom, er is een significante trendbreuk te zien in aantallen apps die aan de wettelijke verplichting voldoen. Tevens zijn 8 apps die terecht status A claimen en 4 apps die momenteel ook “volledig” toegankelijk zijn. Een halfjaar geleden waren dit er ook 4. Drie apps daarvan zijn hetzelfde. Een nieuwkomer is de DigiD app, deze heeft de plek ingenomen van de CoronaCheck Scanner app, die niet meer in het register staat. De CoronaMelder app en CoronaCheck app zullen waarschijnlijk ook in de loop van 2024 verdwijnen. Hopelijk volgen er nieuwe apps die hun plekje innemen!

Al met al zijn we positief over de ontwikkelingen op het gebied van toegankelijkheid van overheidsapps.

Over Stichting Appt

Stichting Appt is een stichting zonder winstoogmerk en heeft als doel om apps voor iedereen toegankelijk te maken. In de Appt kennisbank staan honderden gratis artikelen over het toegankelijk maken van apps.

Vragen over dit onderzoek kunnen gesteld worden via info@appt.nl.