Een gesproken app naam instellen

Mensen die blind of slechtziend zijn maken vaak gebruik van een schermlezer. Dit hulpmiddel leest voor wat er op het scherm te zien is. De tekstuele app naam geeft niet altijd genoeg context. Zo hebben meerdere banken er voor gekozen om hun app ‘Bankieren’ te noemen. Via een schermlezer is het niet duidelijk om welke bankier app het gaat.

In de onderstaande video wordt een voorbeeld gegeven via VoiceOver.

Het probleem

Zes apps met dezelfde naam: Bankieren
Zes apps met dezelfde naam
Zes apps met dezelfde naam: Bankieren voorbeeld 2
Zes apps met verschillende namen via Siri / zoekfunctie

In de eerste afbeelding is te zien dat de apps van Knab, ING, ASN, SNS en Regiobank dezelfde naam gebruiken.

In de tweede afbeelding is te zien dat Siri andere namen toont als je vraagt om ‘Bankieren te openen’. Dit zijn de namen:

  1. Bankieren (APPT)
  2. SNS Mobiel Bankieren
  3. RegioBank – Mobiel Bankieren
  4. Knab Bankieren
  5. ING Bankieren
  6. ASN Mobiel Bankieren

Omdat de apps dezelfde naam hebben, wordt de titel uit de App Store gebruikt. Binnen de App Store is het wél verplicht dat een app een unieke naam heeft.

Dankzij deze verplichting is het via de zoekfunctie bijvoorbeeld mogelijk om de app van ING te openen wanneer je zoekt op ‘ING’.

Maar als je via een schermlezer navigeert via de app kiezer is er geen onderscheid. Vervelend als je bankiert bij meerdere banken.

Oplossing voor iOS

Op iOS is hier een oplossing voor: namelijk de Accessibility Bundle Name. Voeg de sleutel CFBundleSpokenName toe aan het bestand Info.plist. Vervolgens kun je de waarde aanpassen voor tekst-naar-spraak, bijvoorbeeld ‘ING Bankieren’.

Dit is niet alleen handig als je app dezelfde naam gebruikt als andere apps. Het komt namelijk ook voor dat de gesproken tekst niet klopt. Onze app heet bijvoorbeeld APPT, met hoofdletters. Zonder aanpassingen wordt dit voorgelezen als ‘A P P T’, met onderbrekingen. Door de waarde ‘appt’ in te stellen wordt onze app naam correct voorgelezen.

Oplossing voor Android

Helaas is er op Android momenteel geen vergelijkbare functionaliteit beschikbaar.

Probeer het zelf

Met onze app leer je hoe je een schermlezer kunt gebruiken. Hierdoor kun je zelf ervaren hoe het is om afhankelijk te zijn van gesproken tekst.

Ben je benieuwd hoe toegankelijk jouw app is? Onze quickscan helpt je op weg.

Hoe zet je TalkBack aan op Android?

Je kunt TalkBack op de twee manieren inschakelen.

Manier 1: via instellingen

  1. Open de Instellingen-app
  2. Scroll naar onderen, tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op TalkBack
  4. Zet de schakelaar aan

Manier 2: via snelkopppeling

  1. Open de Instellingen-app
  2. Scroll naar onderen, tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op Sneltoets via volumeknop
  4. Zet de schakelaar aan
  5. Tik op Service van sneltoets
  6. Tik op TalkBack
  7. Tik op Toestaan in het dialoogvenster
  8. Houd beide volumeknoppen drie seconden ingedrukt

Let op: dit werkt alleen op toestellen met Android versie 8 of hoger.

Leer hier nog meer over TalkBack.

Hoe zet je VoiceOver aan op iOS?

Je kunt VoiceOver op drie manieren inschakelen.

Manier 1: via instellingen

  1. Open de Instellingen-app
  2. Tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op VoiceOver
  4. Zet de schakelaar aan

Manier 2: via Siri

Activeer VoiceOver via Siri:

  1. Activeer Siri (“Hey Siri”)
  2. Zeg: “Zet VoiceOver aan”

Manier 3: via snelkoppeling

  1. Open de Instellingen-app
  2. Tik op Toegankelijkheid
  3. Scroll naar de onderkant, tik op Activeringsknop
  4. Tik op VoiceOver
  5. Druk driemaal op de zijknop of thuisknop

TalkBack: schermlezer voor Android

De ingebouwde schermlezer voor Android apparaten heet TalkBack. Dankzij een schermlezer is het mogelijk om zonder zicht gebruik te maken van apps. Door middel van gebaren kun je door apps heen navigeren en handelingen uitvoeren. TalkBack is beschikbaar op Android telefoons, tablet en horloges.

TalkBack aanzetten

Je kunt TalkBack op de volgende manieren inschakelen:

Manier 1: via instellingen

  1. Open de Instellingen-app
  2. Scroll naar onderen, tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op TalkBack
  4. Zet de schakelaar aan

Manier 2: via snelkopppeling

  1. Open de Instellingen-app
  2. Scroll naar onderen, tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op Sneltoets via volumeknop
  4. Zet de schakelaar aan
  5. Tik op Service van sneltoets
  6. Tik op TalkBack
  7. Tik op Toestaan in het dialoogvenster
  8. Houd beide volumeknoppen drie seconden ingedrukt

Let op: dit werkt alleen op toestellen met Android versie 8 of hoger.

TalkBack uitzetten

Mocht je in de war raken met de gebaren, dan kun je TalkBack het makkelijkste uitzetten via de tweede manier: houd beide volumeknoppen drie seconden ingedrukt.

Mocht je gebruik maken van een ouder toestel, dan is je enige optie om via gebaren terug te navigeren naar de TalkBack instellingen.

TalkBack gebaren

Er zijn drie typen gebaren voor TalkBack: basisgebaren, heen-en-weer-gebaren en gebaren met een hoek. Daarnaast worden alle gebaren met twee vingers direct geregistreerd door de app in plaats van TalkBack.

Over het algemeen worden de gebaren van TalkBack als lastiger ervaren ten opzichte van VoiceOver. Het kost bij TalkBack namelijk enige oefening om de juist hoeken te leren maken voor de gebaren.

Basisgebaren

Het is handig om eerst een aantal basis gebaren te leren. Je zult namelijk niet de eerste persoon zijn die TalkBack aan zet, waarna het vervolgens niet lukt om het weer uit te zetten.

HandelingGebaar
Naar het volgende onderdeel navigerenNaar rechts vegen
Naar vorige onderdeel navigerenNaar links vegen
Door navigatie-instellingen bladerenOmhoog of omlaag vegen
Een onderdeel selecteren en uitsprekenAanraken
Het geselecteerde onderdeel activerenDubbel tikken
Het geselecteerde onderdeel aanpassenDubbel tikken en vasthouden
Gebaren voor het uitvoeren van acties met TalkBack

Heen-en-weer

Zoals de naam doet vermoeden, kun je deze gebaren gebruiken om heen-en-weer te navigeren. Je kunt snel naar het eerste of laatste onderdeel van het scherm gaan. Tevens kun je precies één pagina vooruit of terug scrollen.

HandelingHandelingGebaar
Naar het eerste onderdeel op het scherm gaanMet één vinger omhoog, dan omlaag
Naar het laatste onderdeel op het scherm gaanMet één vinger omlaag, dan omhoog
Vooruit scrollenMet één vinger naar rechts, dan naar links
Terug scrollenMet één vinger naar links, dan naar rechts
Schuifregelaar omhoog verplaatsenMet één vinger naar rechts, dan naar links
Schuifregelaar omlaag verplaatsenMet één vinger naar links, dan naar rechts
Gebaren om heen-en-weer te gaan met TalkBack

Snelkoppelingen

Deze gebaren zijn tweedelige veegbewegingen met een rechte hoek. Het standaardgebaar om naar het startscherm te gaan, is omhoog en dan naar links vegen met een scherpe hoek van 90 graden.

HandelingGebaar
TerugOmlaag, dan links
ThuisOmhoog, dan links
OverzichtNaar links, dan omhoog
MeldingenNaar rechts, dan omlaag1
ZoekenNaar links, dan omlaag
Lokaal contextmenu openenOmhoog, dan rechts
Algemeen contextmenu openenOmlaag, dan rechts
Gebaren voor het uitvoeren van snelkoppelingen via TalkBack

1 Op oudere Android versies kan dit alleen door met twee vingers naar beneden te vegen vanaf de bovenkant van het scherm.

Twee vingers

Door twee vingers te gebruiken kun je allerlei handelingen uitvoeren buiten TalkBack om. Zonder TalkBack gebruik je bij het scrollen bijvoorbeeld één vinger. Met TalkBack maak je hetzelfde gebaar, maar dan met twee vingers.

HandelingGebaar
Omhoog scrollenMet twee vingers omlaag vegen
Omlaag scrollenMet twee vingers omhoog vegen
Naar links scrollenMet twee vingers naar rechts vegen
Naar rechts scrollenMet twee vingers naar links vegen
Meest voorkomende handelingen met twee vingers via TalkBack

TalkBack instellingen

Je kunt TalkBack precies instellen op de manier die voor jou het beste werkt. De belangrijkste instellingen pas je als volgt aan:

Open de Instellingen app, tik op ‘Toegankelijkheid’, tik op ‘TalkBack’, tik op ‘Instellingen’. In dit scherm kun je diverse instellingen aanpassen waaronder de taal, snelheid en toonhoogte.

Daarnaast kun je diverse details aanpassen naar jouw wensen, zoals het uitgebreidheidsniveau. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om wel of niet gebruik te maken van fonetische letters. Daarnaast kun je er ook voor kiezen om informatie over lijsten niet voor te laten lezen. Er zijn nog een aantal andere instellingen waarmee je TalkBack kan finetunen.

TalkBack leren

Wil je nog meer leren over TalkBack? Google heeft diverse handleidingen geschreven:

VoiceOver: schermlezer voor iOS

De ingebouwde schermlezer voor iOS apparaten heet VoiceOver. Dankzij een schermlezer is het mogelijk om zonder zicht gebruik te maken van apps. Door middel van gebaren kun je door apps heen navigeren en handelingen uitvoeren. VoiceOver is beschikbaar voor iPhone, iPad en Apple Watch.

VoiceOver aanzetten

Je kunt VoiceOver op de volgende manieren inschakelen:

Manier 1: via instellingen

  1. Open de Instellingen-app
  2. Tik op Toegankelijkheid
  3. Tik op VoiceOver
  4. Zet de schakelaar aan

Manier 2: via Siri

Activeer VoiceOver via Siri:

  1. Activeer Siri (“Hey Siri”)
  2. Zeg: “Zet VoiceOver aan”

Manier 3: via snelkoppeling

  1. Open de Instellingen-app
  2. Tik op Toegankelijkheid
  3. Scroll naar de onderkant, tik op Activeringsknop
  4. Tik op VoiceOver
  5. Druk driemaal op de zijknop of thuisknop

VoiceOver uitzetten

Mocht je in de war raken met de gebaren, dan kun je VoiceOver het makkelijkste uitzetten via Siri: “Zet VoiceOver uit”.

Het is natuurlijk ook mogelijk om VoiceOver weer via de Instellingen app uit te zetten. Maar, je zult hier dan wel heen moeten navigeren via de VoiceOver gebaren.

Mocht je een snelkoppeling hebben ingesteld voor VoiceOver, dan kan je het ook via deze manier weer uitzetten.

VoiceOver gebaren

Het is handig om eerst een aantal basis gebaren te leren. Je zult namelijk niet de eerste persoon zijn die VoiceOver aan zet, waarna het vervolgens niet lukt om het weer uit te zetten.

Door te vegen naar rechts ga je naar het volgende element. Veeg naar links om naar het vorige element te gaan. Dubbel tik om een element te activeren. Met deze drie gebaren kom je al een heel eind.

Over het algemeen worden de VoiceOver gebaren als intuïtiever ervaren ten opzichte van de TalkBack gebaren. Bij TalkBack kun je alle gebaren uitvoeren met één of twee vingers. Met VoiceOver wissel je tussen één, twee, drie en soms zelfs vier vingers. Maar je hoeft weinig hoeken te maken waardoor de gebaren minder vaak fout gaan.

Verkennen

Je kunt het scherm verkennen door er met een vinger over heen te slepen. Elk onderdeel dat je aanraakt wordt uitgesproken. Daarnaast zijn er gebaren om het scherm van boven naar beneden, of van links naar rechts te verkennen.

HandelingGebaar
Een onderdeel selecteren en uitsprekenOp het onderdeel tikken of het onderdeel aanraken
Het volgende onderdeel selecterenNaar rechts vegen
Het vorige onderdeel selecterenNaar links vegen
Het eerste onderdeel op het scherm selecterenMet vier vingers boven in het scherm tikken
Het laatste onderdeel in het scherm selecterenMet vier vingers onder in het scherm tikken
Het volledige scherm van bovenaf laten voorlezenMet twee vingers omhoog vegen
Het volledige scherm vanaf het geselecteerde onderdeel laten voorlezenMet twee vingers omlaag vegen
Het voorlezen pauzeren of hervattenMet twee vingers tikken
Extra informatie laten uitspreken, zoals de positie in een lijst en of er tekst is geselecteerdMet drie vingers tikken
Gebaren om te navigeren met VoiceOver

Scrollen

Je kunt in vier richtingen scrollen door drie vingers te gebruiken.

HandelingGebaar
Eén pagina omhoog scrollenMet drie vingers omlaag vegen
Eén pagina omlaag scrollenMet drie vingers omhoog vegen
Eén pagina naar links scrollenMet drie vingers naar rechts vegen
Eén pagina naar rechts scrollenMet drie vingers naar links vegen
Gebaren om te scrollen met VoiceOver

Handelingen

Je kunt handelingen op een onderdeel uitvoeren met speciale VoiceOver-gebaren. Zo kun je bijvoorbeeld snel terug navigeren naar de vorige pagina door met twee vingers te zigzaggen in de vorm van een ‘z’.

HandelingGebaar
Het geselecteerde onderdeel activerenDubbel tikken
Dubbel tikken op het geselecteerde onderdeelDriemaal tikken
Een schuifknop slepenOptie 1: op de schuifknop tikken om deze te selecteren en vervolgens met een vinger omhoog of omlaag vegen.

Optie 2: dubbel tikken en je vinger op de schuifknop houden totdat je drie opgaande tonen hoort, en vervolgens de schuifknop slepen
De actuele handeling starten of stoppen, zoals muziek stoppenDubbel tikken met twee vingers
Een melding sluiten of teruggaan naar het vorige schermMet twee vingers snel zigzaggen in de vorm van een ‘z’
Het label van een onderdeel wijzigen, zodat je het gemakkelijker kunt vindenDubbel tikken met twee vingers en vasthouden
Gebaren om handelingen uit te voeren via VoiceOver

Bediening

Je kunt de bediening voor VoiceOver tijdelijk of definitief aanpassen met gebaren. Het kan bijvoorbeeld handig zijn om een standaardgebaar te gebruiken. Door dit gebaar te activeren kun je een volumeschuifknop met je vinger slepen in plaats van omhoog of omlaag te vegen.

HandelingGebaar
Het geluid van VoiceOver in- of uitschakelenDubbel tikken met drie vingers.

Als zowel VoiceOver als zoomen is ingeschakeld, tik je driemaal met drie vingers.
Het schermgordijn in- of uitschakelenDriemaal tikken met drie vingers.

Als zowel VoiceOver als zoomen is ingeschakeld, tik je viermaal met drie vingers.
Een standaardgebaar gebruikenDubbel tikken en je vinger op het scherm houden totdat je drie opgaande tonen hoort.

Maak vervolgens het standaardgebaar.

Nadat je je vinger hebt opgetild, zijn de VoiceOver-gebaren weer van toepassing.
De onderdeelkiezer openenDriemaal tikken met twee vingers.

Om de onderdeelkiezer weer te sluiten zonder een onderdeel te selecteren, tik je dubbel.
Gebaren om de bediening van VoiceOver aan te passen

Rotor

VoiceOver heeft een speciale rotor waar je instellingen kunt aanpassen. Afhankelijk van de app die je gebruikt zijn in de rotor soms ook app specifieke instellingen beschikbaar.

HandelingGebaar
Een rotorinstelling kiezenMet twee vingers draaien
Naar het vorige onderdeel gaan of verhogen (afhankelijk van de rotorinstelling)Omhoog vegen
Naar het volgende onderdeel gaan of verlagen (afhankelijk van de rotorinstelling)Omlaag vegen
Gebaren om de VoiceOver rotor te bedienen

VoiceOver instellingen

Je kunt VoiceOver precies instellen op de manier die voor jou het beste werkt. De belangrijkste instellingen pas je als volgt aan:

Tik op: ‘Instellingen’, tik op ‘Toegankelijkheid’, tik op ‘VoiceOver’. In dit scherm kun je diverse instellingen aanpassen waaronder de taal, stem en spreeksnelheid.

Daarnaast is het ook mogelijk om vanuit een app bepaalde instellingen aan te passen via de rotor. Draai met twee vingers over scherm scherm alsof je een kiesschijf draait. De eerste instelling zal worden voorgelezen. Blijf met je vingers draaien om naar de volgende instelling te navigeren. Veeg met je vinger omhoog of omlaag om de instelling aan te passen.

VoiceOver leren

Wil je nog meer leren over VoiceOver? Apple heeft diverse handleidingen geschreven:

Hoe werkt de schermlezer in een app?

Een schermlezer, ook bekend als screen reader, leest voor wat er op het scherm te zien is in een app. Door middel van gebaren kun je door apps heen navigeren en handelingen uitvoeren. Op deze manier is het mogelijk om zonder zicht gebruik te maken van apps.

De ingebouwde schermlezer op Android toestellen heet TalkBack. Ook bij iOS apparaten is er een schermlezer ingebouwd: VoiceOver.

In de basis werken beide schermlezers vergelijkbaar. Helaas zijn er grote verschillen tussen de geavanceerde gebaren voor TalkBack en VoiceOver.

Kies de schermlezer waar je meer over wilt leren: