Een gesproken app naam instellen

Mensen die blind of slechtziend zijn maken vaak gebruik van een schermlezer. Dit hulpmiddel leest voor wat er op het scherm te zien is. De tekstuele app naam geeft niet altijd genoeg context. Zo hebben meerdere banken er voor gekozen om hun app ‘Bankieren’ te noemen. Via een schermlezer is het niet duidelijk om welke bankier app het gaat.

In de onderstaande video wordt een voorbeeld gegeven via VoiceOver.

Het probleem

Zes apps met dezelfde naam: Bankieren
Zes apps met dezelfde naam
Zes apps met dezelfde naam: Bankieren voorbeeld 2
Zes apps met verschillende namen via Siri / zoekfunctie

In de eerste afbeelding is te zien dat de apps van Knab, ING, ASN, SNS en Regiobank dezelfde naam gebruiken.

In de tweede afbeelding is te zien dat Siri andere namen toont als je vraagt om ‘Bankieren te openen’. Dit zijn de namen:

  1. Bankieren (APPT)
  2. SNS Mobiel Bankieren
  3. RegioBank – Mobiel Bankieren
  4. Knab Bankieren
  5. ING Bankieren
  6. ASN Mobiel Bankieren

Omdat de apps dezelfde naam hebben, wordt de titel uit de App Store gebruikt. Binnen de App Store is het wél verplicht dat een app een unieke naam heeft.

Dankzij deze verplichting is het via de zoekfunctie bijvoorbeeld mogelijk om de app van ING te openen wanneer je zoekt op ‘ING’.

Maar als je via een schermlezer navigeert via de app kiezer is er geen onderscheid. Vervelend als je bankiert bij meerdere banken.

Oplossing voor iOS

Op iOS is hier een oplossing voor: namelijk de Accessibility Bundle Name. Voeg de sleutel CFBundleSpokenName toe aan het bestand Info.plist. Vervolgens kun je de waarde aanpassen voor tekst-naar-spraak, bijvoorbeeld ‘ING Bankieren’.

Dit is niet alleen handig als je app dezelfde naam gebruikt als andere apps. Het komt namelijk ook voor dat de gesproken tekst niet klopt. Onze app heet bijvoorbeeld APPT, met hoofdletters. Zonder aanpassingen wordt dit voorgelezen als ‘A P P T’, met onderbrekingen. Door de waarde ‘appt’ in te stellen wordt onze app naam correct voorgelezen.

Oplossing voor Android

Helaas is er op Android momenteel geen vergelijkbare functionaliteit beschikbaar.

Probeer het zelf

Met onze app leer je hoe je een schermlezer kunt gebruiken. Hierdoor kun je zelf ervaren hoe het is om afhankelijk te zijn van gesproken tekst.

Ben je benieuwd hoe toegankelijk jouw app is? Onze quickscan helpt je op weg.

10 punten om jouw app toegankelijker mee te maken

Helaas komt het vaak voor dat apps niet voor iedereen toegankelijk zijn. Het is belangrijk apps door zoveel mogelijk mensen gebruikt kunnen worden, ongeacht eventuele beperkingen. Vanaf juli 2021 moeten apps van (semi-)overheden verplicht toegankelijk zijn.

Om te zorgen dat je een toegankelijke app ontwikkeld, kun je beginnen door je app op de volgende 10 punten te controleren. 

1. Zijn alle afbeeldingen voorzien van alternatieve tekst?

Alle niet-tekstuele content dienen voorzien te zijn van alternatieve tekst. In de praktijk gaat dit vooral over afbeeldingen. Voeg een duidelijke beschrijving toe aan alle afbeeldingen. Een uitzonder is als de afbeelding puur decoratief is of slechts voor de opmaak wordt gebruikt.

2. Heeft de app ondersteuning voor meerdere oriëntaties?

Voor sommige gebruikers werkt een liggende oriëntatie beter dan een rechtopstaande. Een voorbeeld is bijvoorbeeld iemand in een rolstoel, die een liggende telefoonhouder gebruikt. Maar het ook zo zijn dat een liggende oriëntatie fijner is om tekst te lezen of video te kijken.

3. Schaalt de tekst mee met instellingen van de gebruiker?

Het kan zijn dat de gebruiker via de systeeminstelling voorkeur voor grotere tekst heeft aangegeven. Zorg ervoor dat tekst in de app deze voorkeur overneemt: tekst moet dus ook groter zijn indien dit gewenst is. Het komt vaak voor dat de inhoud van de app hier niet goed mee kan omgaan.

4. Zijn alle video’s voorzien van ondertiteling?

Dankzij ondertiteling kunnen mensen die doof of slechthorend zijn ook alle informatie tot zich nemen. Zorg er dus voor dat alle video’s voorzien zijn van ondertiteling.

5. Zijn alle elementen toegankelijk?

Denk hierbij aan de naam, rol en waardes van elementen. Zijn alle knoppen voorzien van de ‘button’ eigenschap? Zijn alle waardes toegankelijk voor schermlezer gebruikers? Worden er duidelijk namen gebruikt voor invoervelden? Is overal gebruikt gemaakt van labels?

6. Is het mogelijk om de app via een toetsenbord te bedienen?

Alle functionaliteit van de app moet gebruikt kunnen worden via een toetsenbord. Denk hierbij aan het wisselen van focus tussen elementen met de pijltjestoetsen of tab. Het invullen van formulieren, het wisselen tussen de invoervelden en opsturen. Let op: pop-ups moeten ook sluitbaar zijn via het toetsenbord.

7. Is er een logische structuur gebruikt?

Alle gebruikers hebben er voordeel van als een app gestructureerd is opgebouwd. Zorg er voor dat elk element een duidelijke relatie heeft met de inhoud er omheen. Zorg ook voor bijvoorbeeld visuele aanwijzingen zoals koppen, opsommingsteken en andere opmaak. Ondersteunende technieken zoals schermlezers hebben hier ook veel baat bij om correct te functioneren.

8. Is er voldoende contrast aanwezig?

De visuele weergave van tekst en afbeeldingen moeten minimaal een contrastverhouding van 4,5:1 hebben. Check of er genoeg contrast gebruikt wordt voor links, knoppen, enzovoorts. Voor grotere tekst en afbeeldingen met grote tekst voldoet een ratio van 3:1. Er zijn geen eisen voor tekst die onderdeel is van de merknaam.

9. Is kleur niet de enige manier van aanduiding?

Voor kleurenblinde gebruikers zijn instructies zoals ‘klik op de groene knop’ of ‘verplichte velden zijn rood’ niet duidelijk. Gebruik een tweede manier van aanduiding, bijvoorbeeld een sterretje bij verplichte velden. 

10. Is de taal overal goed ingesteld?

Voor schermlezer gebruikers is het belangrijk dat de inhoud op een correcte manier wordt voorgelezen. Een veelvoorkomende fout is dat de app taal op Engels is ingesteld terwijl de inhoud Nederland is. De schermlezer leest de inhoud dan via een Engelse spraaksynthesizer voor. Omdat de inhoud niet Engels is, wordt dit onverstaanbaar.

Jouw resultaat

En, hoe is jouw app er van af gekomen? Helaas komt het vaak voor dat apps niet aan deze 10 punten voldoen. Mocht je hier hulp bij nodig hebben, neem dan contact met ons op.

Maak je app toegankelijk met deze 10 meest voorkomende verbeterpunten.

Toegankelijkheid van de CoronaMelder app

De ontwikkeling van de CoronaMelder app is niet vlekkeloos verlopen. In april kondigde minister Hugo de Jonge aan dat het kabinet de inzet van apps verkent. Vervolgens werd er een appathon-weekend georganiseerd, waar zeven apps aan meededen.

Geen van de voorgestelde apps bleek echter aan de kwaliteitseisen van het ministerie te voldoen. Alle app-voorstellen werden geschrapt. Het nieuwe plan werd aangekondigd: het samenbrengen van de juiste mensen om te komen tot een open-source app met de juiste informatiebeveiliging en privacy.

Het doel werd gesteld om de app te lanceren op 1 september. Deze datum werd echter op het laatste moment uitgesteld omdat het kabinet eerst wil stemmen op een tijdelijke wet die het gebruik van de app regelt.

Nu de app daadwerkelijk te downloaden en gebruiken is, willen we via dit artikel aandacht schenken aan de toegankelijkheid. We hebben hier een bijdrage aan geleverd door de app te testen.

Overzicht app

Een visuele afbeelding van de CoronaMelder app. Door de app te downloaden bescherm je vrienden, familie en de rest van Nederland.

De app stuurt je een bericht als je enige tijd in de buurt bent geweest van iemand die besmet is met het coronavirus. De app werkt als volgt:

  1. Via bluetooth ziet de app of je dicht bij iemand bent geweest die ook de app heeft. Hoe sterker het signaal, hoe dichterbij je was.
  2. Indien je bij iemand in de buurt bent geweest, worden er onderling codes uitgewisseld.
  3. Als je zelf het coronavirus krijgt, kun je dit (vrijwillig) in de app laten weten. Dan waarschuwt de app mensen met wie je contact hebt gehad.

Je kunt alleen andere mensen waarschuwen in samenwerking met een GGD-medewerker. Je moet eerst je GGD-sleutel aan de GGD-medewerker geven. Die vult deze sleutel samen met je eerste ziektedag in het app-portaal in. Wanneer dit gedaan is kan je kan je jouw codes delen.

Andere app-gebruikers krijgen hierdoor een melding op hun telefoon indien ze dicht bij jou in de buurt zijn geweest.

Toegankelijkheid

Dus, hoe zit het met de toegankelijkheid van de app? Hoe meer mensen de app kunnen gebruiken, hoe effectiever hij immers is. Toegankelijkheid is vanaf de start onderdeel geweest van alle stappen in het ontwerp-, bouw en redactionele proces.

In de toegankelijkheidsverklaring is te lezen dat de CoronaMelder app gedeeltelijk voldoet aan het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Er zijn vijf afwijkingen van de richtlijnen gevonden.

  1. Lijsten worden niet benoemd als lijsten door schermlezers
    • Het kan hierdoor voor gebruikers die afhankelijk zijn van een schermlezer onduidelijk zijn waar een lijst begint en eindigt.
  2. Koppen zijn niet als kop gemarkeerd
    • Elementen die er visueel als kop uitzien zijn niet gemarkeerd als kop voor schermlezers. Hierdoor kan er via de schermlezer niet via koppen genavigeerd worden.
  3. De applicatie is enkel in portretstand te gebruiken
    • Er is geen ontwerp gemaakt voor landschapsmodus. Hierdoor kunnen mensen die hun telefoon enkel in landschapsmodus kunnen gebruiken niet met de app overweg.
  4. De focusvolgorde is niet overal logisch
    • Bij het openen van sommige schermen staat de focus op een onverwachte plaats. Dit kan verwarrend zijn voor mensen die een schermlezer en/of vergrotingssoftware gebruiken.
  5. Knoppen in het hoofdscherm worden niet als knop benoemd
    • De elementen in het hoofdscherm gedragen zich visueel als knoppen, maar geven dit niet aan de schermlezer door. Hierdoor kunnen gebruikers van schermlezers missen dat dit knoppen zijn.

Inmiddels zijn alle afwijkingen opgelost op Android. Op iOS is de app nog niet in landschapsmodus te gebruiken.

Voldoen aan de richtlijnen betekent echter nog niet dat een app écht toegankelijk is. Door het doen van gebruikersonderzoeken kom je er achter of iedereen met de app overweg kan.

Gebruikersonderzoeken

Op Github staan de resultaten van alle gebruikersonderzoeken. Er zijn meer dan 30 gebruikersonderzoeken uitgevoerd. In dit artikel lichten we een deel van de bevindingen van een aantal onderzoeken uit.

  1. Blinden en slechtzienden
    • In week 30 is een test met blinden en slechtzienden uitgevoerd. De respondenten waren 26 tot 73 jaar oud. De app werd op hun eigen smartphone geïnstalleerd, zodat alle instellingen overeen komen met wat ze normaal gebruiken.
    • Uit deze test bleek onder andere dat sommige termen onduidelijk werden voorgelezen door de schermlezer. De term “willekeurige ID’s” wordt voorgelezen als “willekeurige iets”. Hierdoor klinkt het alsof er maar “iets” gedaan wordt. Gebruikers vinden dit verwarrend en het wekt wantrouwen.
    • Daarnaast bleek het lastig te zijn om telefonisch de sleutel door te geven. De sleutel 23S-FF2 wordt als volgt voorgelezen: “Twee, drie, secondenkoppeltekenhoofdletter F, hoofdletter F, twee”. Niet duidelijk dus! Via de schermlezer rotor is het mogelijk om de tekens een voor een te lezen.
  2. Dubbeltest app & portaal
    • In week 29 is een dubbeltest uitgevoerd met 6 gebruikers van de app en 2 medewerkers van de GGD. De GGD-medewerker belt de app-gebruiker om het mogelijk te maken om (besmette) codes te delen.
    • Uit deze test bleek het wederom lastig te zijn om telefonisch de sleutel door te geven. Niet iedereen is bekend met de mogelijkheid om de telefoon op speaker te zetten. Daarnaast blijkt het voor sommige mensen moeilijk te zijn om te wisselen van gesprek naar app. Dit is nodig omdat er de CoronaMelder app tijdens het telefoongesprek bediend moet worden om de GGD-sleutel te delen.
  3. 60+’ers
    • In week 28 is de app getest door 60+’ers. De respondenten waren waren 60 tot 78 jaar oud. Daarnaast gaven ze aan minder vaardig zijn in het gebruik van apps.
    • Uit deze test bleek onder andere dat het lastig te begrijpen is wat bluetooth en locatievoorzieningen precies doen. Er worden bluetooth-codes uitgewisseld om te bepalen of je in de buurt van iemand met het coronavirus bent geweest. Het gaat dus niet om GPS-locaties, maar toch moet locatievoorzieningen geactiveerd zijn op Android. Dit is een technische limitatie, maar niet goed uit te leggen.
  4. Taalambassadeurs
    • In week 27 hebben taalambassadeurs de app getest. Dit zijn mensen die in het verleden laaggeletterd waren. De app is door 4 respondenten getest.
    • Het was voor alle respondenten moeilijk om besmetting met het coronavirus te melden. Er zijn te veel dingen om te doen en het woordgebruik is inconsistent. De knop heet “Delen van codes”. In de melding wordt er gesproken over het “delen van ID’s”. Aan de GGD-medewerker moet een “code” worden doorgegeven. Het is verwarrend dat deze termen door elkaar heen gebruikt worden.
    • Positief is fijn. Corona hebben is dat niet. De respondenten vragen zich af waarom het dan positief getest heet. Andere bewoording is duidelijker, bijvoorbeeld: “U bent getest en heeft corona”.
  5. Motorische beperking
    • In week 27 is de app getest door mensen met een motorische beperking. De 8 respondenten hebben uiteenlopende achtergronden. De uitdagingen waar ze tegenaan lopen zijn onder andere spasmes, verminderde coördinatie en bewegingsbeperkingen.
    • Het bleek erg lastig te zijn om telefonisch door te geven dat je positief getest bent op corona. Hier moet je voor multitasken: tijdens het gesprek moet je een BSN-nummer doorgeven. Respondenten gaven aan dat het intypen van een BSN-nummer veel werk is. Daarnaast werd het ook als lastig ervaren om je identiteitsbewijs tijdens het gesprek er bij te pakken. Het zou fijn zijn als dit van te voren wordt aangegeven.
    • Over het algemeen zijn de teksten en knoppen in de app groot genoeg om mee te werken voor de meeste respondenten. In enkele gevallen zijn ze te klein, staan ze te dicht op elkaar of worden ze per ongeluk aangeklikt.
  6. Licht verstandelijke beperking
    • In week 27 hebben mensen met een licht verstandelijke beperking de app getest. Er deden 6 respondenten mee bij het onderzoek in samenwerking met Leer Zelf Online. Bij het onderzoek in samenwerking met MEE Rotterdam deden 3 respondenten mee.
    • Wanneer je positief getest bent op het coronavirus, is het de bedoeling dat je dit via de app doorgeeft. Voor de meeste respondenten werd dit niet duidelijk. Ze beseffen niet goed dat er actie moet worden ondernomen om anderen te beschermen. De respondenten die dit wel begrepen kwamen vervolgens in de problemen bij het doorgeven van de code aan de GGD-medewerker.
    • In de app worden een aantal technische zaken uitgelegd. De respondenten vinden dit moeilijk en begrijpen er niets van. ‘Bluetooth?’ ‘Uploaden?’ ‘Codes?’ Elke keer verexcuseren ze zich. De technische beschrijving gaat vaak over de handeling die je moet doen. Maar niet over het doel dat je daarmee bereikt. Dat laatste is veel concreter.
  7. Laag sociale economische status
    • In week 27 is de app getest door wijkbewoners met een laag sociale economische status. De vijf participanten komen uit dezelfde wijk en zijn betrokken bij het buurthuis als vrijwilliger.
    • Er worden door de participanten vooral vragen gesteld over privacy. Hoe kan de app anoniem zijn als iedereen een melding krijgt als je codes uitwisselt? Het werd via de app niet duidelijk hoe de app precies werkt. Na uitleg snapten respondenten wel hoe de app anoniem kon zijn.
    • In deze versie van de app werd er gesproken over een “wachtwoord” dat je met de GGD moet delen. Er werd opgemerkt dat “een wachtwoord nooit moet worden weggeven”. In latere versies van de app is de term veranderd naar sleutel.

Veel van de genoemde problemen zijn inmiddels opgelost.

Gebruikerservaring

En wat vinden gebruikers er van nu ze de app kunnen downloaden? Het valt op dat er vaak 1 ster of 5 sterren worden gegeven. Verder valt het op dat er op veel reviews geen reactie wordt gegeven vanuit de Rijksoverheid. Dit zou kunnen helpen bij het vertrouwen. We lichten een aantal reviews uit.

Android

De app scoort gemiddeld 3,1 uit 5 sterren op basis van 2100 beoordelingen.

Gestegen stroomverbruik

In veel reviews geven gebruikers aan dat hun accu sneller leeg gaat sinds ze de CoronaMelder app gebruiken. Gemiddeld zorgt CoronaMelder app voor maximaal 10% extra verbruik, maar er zijn uitzonderingen.

Gelijk geïnstalleerd en op zich duidelijk en goed om te gebruiken. Maar mijn accu gaat opeens 2x zo snel leeg. Zou fijn zijn als de app minder accu verbruikt.

A. van gene, 20 augustus 2020

Normaal gaat mijn telefoon anderhalve dag mee. Als de app aanstaat is hij met 6 uur leeg. Zolang dat niet anders kan zal ik de app helaas niet meer gebruiken

B. van veen, 13 september 2020

Bluetooth functionaliteit wordt verstoord

Op een aantal toestellen worden andere Bluetooth functionaliteiten verstoord indien de CoronaMelder app actief is.

Helaas werkt na installatie geen enkele andere bluetooth functionaliteit meer. Geen carkit, geen hoofdtelefoon, geen bestandsoverdracht. Ik zie wel af en toe een code bijkomen dus de app neemt kennelijk mijn hele BT stack over. Weg er mee 🙁

P. Hofman, 13 september 2020

De app conflicteert met de Tesla app. Doordat de CoronaMelder gebruik maakt van bluetooth als beacon (wat de Tesla app ook doet) werkt het automatisch ontgrendelen van de Tesla minder goed (grote vertragingen). Ook wordt de BT verbinding met mijn Garmin horloge steeds verbroken. De CoronaMelder maar weer verwijderd.

F. de leur, 21 augustus 2020

Eén app tegelijk

Momenteel kan maar één app tegelijk van het Contact Tracing Framework gebruik maken. Je moet handmatig wisselen tussen de corona apps, onhandig voor mensen die veel reizen of in de grensstreek wonen.

Goede opzet, maar dat er maar 1 coronamelder actief mag zijn maakt ‘m direct onbruikbaar voor mij. Ben regelmatig in het buitenland (nu Italië) en gebruik de Italiaanse app. Steeds moeten wisselen is ongewenst want handmatig, dus kans op vergeten. En wat als je in de grensstreek woont? Graag aanpassen!

J.W., 18 augustus 2020

Geen spraak door ziekte

Het is via de app alleen mogelijk om telefonisch contact te leggen met de GGD. Daarnaast is er alleen telefonische ondersteuning. Hierdoor worden mensen zonder spraak buitengesloten.

Waarom is deze app gemaakt voor alleen sprekende mensen. Waarom kun je niet mailen met de helpdesk of ggd. Ik heb geen spraak door een ziekte maar kan wel mailen of appen. Houd eens rekening met mensen mensen met een beperking maar die dingen dus nog wel zelf kunnen. Een helpdesk mailen of appen zal al een oplossing zijn.

T. Oude Luttikhuis, 22 augustus 2020

App werkt goed

Gelukkig zijn er ook veel mensen die melden dat de app goed werkt op hun telefoon.

Van alle apps op mijn mobiele telefoon is dit een van meest transparante wat betreft informatievoorziening. De privacy is hier redelijk tot goed gewaarborgd. Als je twijfelt of je het op je mobiel moet zetten realiseer je dan: als deze app niet betrouwbaar is dan kun je beter volledig offline gaan! Uiteraard moet je altijd gezond kritisch blijven en alle ontwikkelingen goed blijven volgen!

William, 21 augustus 2020

Kleine moeite om de app te downloaden, maar het kan grote gevolgen hebben als je het niet doet. Het is volledig privé en werkt zelfs als je de app sluit. Downloaden en delen!

B. Kids, 20 augustus 2020

Duidelijk en simpel, doet wat het moet en doet niet wat het niet mag. Hoe meer gebruikers hoe beter! Installeren dus!! Een beetje meer ‘zekerheid’ in deze tijden als heel NL deze app actief heeft.

K. Bruin, 17 augustus 2020

iOS

De app scoort gemiddeld 4,1 uit 5 sterren op basis van 2300 beoordelingen.

App werkt niet op alle iOS versies

De eerste versie werd op 11 augustus 2020 beschikbaar gemaakt voor alle toestellen met iOS 11.0 of hoger. Na installatie bleek echter dat je iOS 13.5 of nieuwer nodig had om de app te kunnen gebruiken. Dit zorgde voor frustraties bij veel gebruikers.

De app store vermeldt dat de app werkt op mijn telefoon werkt en geschikt is vanaf versie 11.0. Na downloaden meldt de app dat je telefoon geschikt moet zijn vanaf versie 13.0. Mijn telefoon heeft de update 12.5.4

Grazyhouse, 17 augustus 2020

Eén app tegelijk

Momenteel kun je op iOS maar één contact tracing app tegelijk kan gebruiken. Hierdoor kun je niet tegelijkertijd gebruik maken van bijvoorbeeld de Duitse en Nederlandse app.

Als ik in het buitenland 15 minuten naast een landgenoot zit, die ook de app heeft, wordt dat dan geregistreerd, werkt de app ook buiten NL? De NL app gaat prima samen met de StopCovid (FR) app, maar kan niet samen met de Corona-Warn (DE) app, je moet kiezen? Ik wil óók worden gewaarschuwd als ik te lang naast een besmette Duitser heb gezeten.

ReneF_Pops, 10 september 2020

App werkt goed

Ook hier lijkt het er op dat de meeste gebruikers tevreden zijn over de app.

Goed initiatief en tot op heden prettig in gebruik

Appelbloesem123, 17 augustus 2020

Een discrete app. Ik heb nog nooit zo’n uitgebreide faq gezien als bij deze app. Hopelijk installeren zoveel mogelijk mensen dit.

Bjornkr, 6 september 2020

Mooi initiatief en een extra steun voor de GGD om contactonderzoek te verrichten. App ziet er mooi uit, lijkt goed te werken en is zeer duidelijk uitgelegd.

hendrikds65, 25 augustus 2020

Conclusie

Het team van experts zijn uiterste best heeft gedaan om een toegankelijke app te ontwikkelen. Desondanks zijn er een aantal toegankelijkheidsproblemen en is niet iedereen tevreden over de app. Een groot deel van de frustraties worden veroorzaakt door technische limitaties van het Contact Tracing Framework.

Er is minimaal iOS 13.5 of Android 6 nodig om de app te kunnen gebruiken. Volgens de woordvoerder van het Ministerie van Volksgezondheid kunnen 90 tot 95 procent van de Nederlanders de app installeren. Op pagina 18 van de kamervragen staat dat minstens 90% van de iPhones en 97% van de Android telefoons geschikt zijn.

Voor bewoners van grensgebieden is het frustrerend dat er maar één corona app tegelijk gebruikt kan worden. De Nederlandse en Duitse apps maken beide gebruik van het Contact Tracing Framework. Hierdoor kunnen ze niet tegelijkertijd gebruikt worden. De Franse app maakt hier echter geen gebruik van, waardoor je die app wel tegelijk met de Nederlandse app kunt gebruiken. Het is de bedoeling dat er in de toekomst wel meerdere apps tegelijk van het framework gebruik kunnen maken.

Uit de gebruikersonderzoeken is gebleken dat taalgebruik erg belangrijk is. In de eerste testversie van de app werd “controlecode” gebruikt. Dit leverde verwarring op met de te uploaden codes. Vervolgens werd de term hernoemt naar “tijdelijke wachtwoord”. Dit leverde weerstand op bij gebruikers om je je nooit je wachtwoord moet verklappen. In de uiteindelijke versie is de term hernoemd naar “GGD-sleutel”. Maar ook hier blijkt dat het voor gebruikers nog steeds niet helemaal duidelijk is wat het verschil is tussen “GGD-sleutel doorgeven” en “codes delen”.

Daarnaast worden sommige termen onduidelijk uitgesproken door schermlezers. Hierdoor krijgen ze een andere betekenis. Bijvoorbeeld de term “willekeurige ID’s” wordt door een schermlezer uitgesproken als “willekeurige iets”. Dit schaadt het vertrouwen in de app omdat het lijkt alsof de app willekeurig iets doet. Helaas zijn een deel van dit soort teksten niet aan te passen omdat het gaat om systeemmeldingen.

Tot slot blijkt het voor veel mensen lastig te zijn om de CoronaMelder app te gebruiken tijdens het gesprek met een GGD-medewerker. Dit is vooral uitdagend voor mensen met een visuele of motorische beperking. Maar ook mensen zonder beperking ervaren dit als lastig. Voor mensen die niet kunnen spreken is het zelfs onmogelijk. Het aanbieden van meerdere opties zou uitkomst kunnen bieden. Daarnaast had bij het bellen bijvoorbeeld dial sequence gebruikt kunnen worden om automatisch de sleutel kunnen doorgeven. (Android, iOS)

De meeste gebruikers kunnen echter prima uit de voeten met de app. Er is goed rekening gehouden met de schermlezer, tekstvergroting voorkeuren worden overgenomen, er is voldoende contrast en het taalgebruik is zo makkelijk mogelijk gemaakt. De CoronaMelder app is veel toegankelijker dan de gemiddelde app!

Ben je benieuwd hoe toegankelijk jouw app is? Onze quickscan helpt je op weg.

Hoe controleer je op app toegankelijkheid?

Het toegankelijk maken van apps doe je om iedereen (ook met beperking) gebruik te laten maken van jouw app. In dit artikel lees je hoe je kunt controleren hoe toegankelijk jouw app is.

Beperkingen

Ten eerste is het handig om op de hoogte te zijn van de beperkingen die het gebruik van apps moeilijker maken. Dat zijn:

  • Visuele beperking (slechtziend of blind)
  • Gehoorbeperking (doof of slechthorend)
  • Fysieke beperkingen
  • Cognitieve, leer en neurologische beperkingen
  • Spraakbeperking

Toegankelijkheidsprincipes

Er zijn vier toegankelijkheidsprincipes die hier op aansluiten:

  1. Waarneembaar (visueel en gehoorbeperking)
  2. Bedienbaarheid (fysieke beperking en spraakbeperking)
  3. Begrijpelijkheid (cognitieve, leer en neurologische beperkingen)
  4. Robuust

Waarneembaarheid

De richtlijnen in deze categorie richten zich op of gebruikers met o.a. visuele- of gehoorbeperkingen de content in de app kunnen consumeren.

  • Kan alle content in je app worden voorgelezen aan de gebruiker?
  • Geldt dit ook voor plaatjes en video’s?
  • Kan jouw app gebruiker de tekst aan zijn of haar wensen aanpassen?
  • Hebben de video’s en visuele content ondertiteling?
  • Kan de gebruiker zelf kiezen voor het lettertype en de lettergrootte?
  • Contrast draagt bij aan de leesbaarheid. Is in jouw app voldoende rekening gehouden met contrast?
  • Maak je het zo makkelijk mogelijk voor gebruikers om jouw app te zien en te horen?

Lees hier meer over waarneembaarheid.

Bedienbaarheid

De richtlijnen in deze categorie richten zich vooral of de gebruikers in staat zijn de app te gebruiken. Kunnen alle gebruikers alle functionaliteiten gebruiken?

  • Zorg dat alle functionaliteiten met stem of schakelbediening mogelijk zijn.
  • Bied gebruikers voldoende tijd om de content te lezen en te gebruiken.
  • Gebruik geen speciale effecten die beroertes kunnen veroorzaken.
  • Ondersteun gebruikers om de juiste plek in de app te bereiken.

Lees hier meer over bedienbaarheid.

Begrijpelijkheid

Begrijpelijkheid is een van de principes van toegankelijkheid. De richtlijnen in deze categorie richten zich vooral op het feit of de app te begrijpen is voor de gebruiker. Is de informatie voor de gebruiker te snappen?

  • Gebruik geen moeilijke taal. Maak de tekst begrijpelijk en leesbaar.
  • Zorg voor een eenvoudige begrijpelijke structuur van de app
  • Gebruik kopjes en subkopjes
  • Gebruik korte zinnen
  • Zorg dat de app werkt op een voorspelbare eenvoudige manier.
  • Help gebruikers om fouten te voorkomen. Corrigeer eventuele fouten.

Lees hier meer over begrijpelijkheid.

Robuustheid

De richtlijnen in deze categorie richten zich vooral op het feit of de app is ontwikkeld volgens de standaarden en dat het werk op alle toepasbare technologieen.

  • Zorg dat de app werkt op alle versies van de besturingsystemen en op alle mobile apparaten zoals tablets & telefoon.
  • Zorg dat alle functionaliteiten op alle besturingsystemen werken.
  • Zorg dat alle plug-ins op een toegankelijke manier beschikbaar zijn
  • Zorg dat de applicatie de optie heeft om alternatieve inputs zoals keyboard or voice commands te gebruiken.

Lees hier meer over robuustheid.

Wat is een toegankelijke app?

Toegankelijkheid is een belangrijk onderwerp. Ieder mens heeft het recht om te leven als ieder ander en mee te doen in de maatschappij. Gebruikmaken van de mogelijkheden die apps bieden horen daar bij! Het is daarom is het belangrijk dat apps toegankelijk zijn voor iedereen.

In Nederland zijn ongeveer 300.000 mensen visueel beperkt, waarvan ongeveer 80.000 blind. In Nederland heeft circa 3.2% van de bevolking een gehoorbeperking (760.000). Naast visuele- en gehoorbeperkingen zijn er ook cognitieve, neurologische of fysieke beperkingen die het gebruik van apps moeilijker maken.

Wanneer is een app toegankelijk?

Een app is toegankelijk als je rekening houdt met de volgende vier toegankelijkheidsprincipes:

  1. Waarneembaarheid (visueel en gehoorbeperking)
  2. Bedienbaarheid (fysieke beperking en spraakbeperking)
  3. Begrijpelijkheid (cognitieve, leer en neurologische beperkingen)
  4. Robuustheid (stabiel en volledig te gebruiken)

Je kunt testen of een app toegankelijk is via onze audit.

Op foto staat iemand die een telefoon vasthoudt.

Hoe maak je een app toegankelijk?

Een app wordt toegankelijk als je ondersteuning voor alternatieve manieren van interactie inbouwt. De volgende hulpmiddelen zijn onder andere beschikbaar:

  1. Schakelbediening
  2. Schermlezer
  3. Stembediening

Hoe zit het met de wet- en regelgeving?

Voor de (semi-)overheid is het toepassen van de standaard voor digitale toegankelijkheid verplicht. Maar ook het bedrijfsleven heeft te maken met wettelijke verplichtingen op het gebied van (digitale) toegankelijkheid. De wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (2017) verplicht bedrijven en overheden om hun goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan te bieden.

Lees hier meer over de wet- en regelgeving

5 tips voor appbouwers om apps toegankelijker te maken

De vier beginselen van een toegankelijke app zijn bedienbaarheid, begrijpelijkheid, robuustheid en waarneembaarheid. Als je je aan deze beginselen houdt kunnen meer mensen met plezier gebruik maken van de door jou gebouwde apps.

Vijf tips om jouw apps toegankelijker te maken:

1. Gebruik alt tekst:

Voeg alt-tekst aan alle plaatjes, knoppen en andere visuele elementen.

2. Gebruik ondertiteling

Voeg ondertiteling toe aan video’s. YouTube heeft de mogelijkheid om dit automatisch in te voegen.

3. Vermijd PDF-bestanden

Het is vaak moeilijk om met een schermlezer door een PDF-bestand te navigeren. Mocht je toch van pdf’s gebruik willen maken, zorg er dan voor dat de pdf toegankelijk is. Je kunt hier meer leren over het toegankelijk maken van een pdf.

4. Optimaliseer content

Net als bij websites is de tekstuele content erg belangrijk om een app leesbaar te maken. Enkele tips hiervoor zijn om makkelijke taal, korte zinnen en duidelijke kopjes te gebruiken.

5. Grotere knoppen/toetsen

Voor sommige gebruikers is het lastig om nauwkeurig te klikken. Het hebben van grotere knoppen en toetsenbord zorgt voor deze gebruikers dat ze zonder fouten makkelijker de app kunnen gebruiken.

Design is basis van toegankelijkheid

Hoe maak je een app toegankelijk?

De meeste mensen bedienen apps met hun vingers via interactie met het touchscreen. Maar hoe doe je dat als je niet kunt zien wat er op het scherm staat? En wat als je je vingers niet kunt bewegen? Gelukkig zijn er naast interactie via het touchscreen nog meer manieren om apps te bedienen! Voor mensen met een beperking is de toegankelijkheid van een app erg belangrijk.

Je maakt een app toegankelijkheid door het mogelijk maken om de app op meerdere manieren te bedienen. In dit artikel leer je hoe je alternative manieren van bediening kunt ondersteunen in jouw app.

Schermlezer ondersteunen

Eén van de belangrijkste manieren van alternatieve bediening is de schermlezer. Dankzij een schermlezer is het mogelijk om zonder zicht apps te bedienen. Blinde gebruikers kunnen helemaal niet gebruik maken van een app als er geen ondersteuning is voor een schermlezer.

Dus hoe zorg je er voor dat een app wél goed te gebruiken is met een schermlezer? Zorg in ieder geval dat de volgende vier zaken voor elkaar zijn:

1. Stel de taal in

Het instellen van de taal is een groot probleem dat makkelijk te verhelpen is. Voor elk interface element is het mogelijk om de taal in te stellen. Als dit niet gedaan is, dan wordt de taal van de gebruiker gebruikt. Dit is een probleem, want de taal van de gebruiker komt niet altijd overeen met de taal van de app.

Wanneer de talen niet met elkaar overeenkomen, wordt de voorgelezen tekst onverstaanbaar. De schermlezer gaat dan bijvoorbeeld met een slecht Nederlands accent een Engelse tekst voorlezen. Door de juiste taal van de inhoud in te stellen, leest de schermlezer de inhoud wél verstaanbaar voor.

2. Gebruik labels

Voeg zogenaamde “labels” toe aan elementen zodat ze beschrijvend worden voorgelezen. Het komt veel voor dat er afbeeldingen worden gebruikt voor navigatie. Bijvoorbeeld om een pop-up te sluiten wordt er vaak een afbeelding van een kruis gebruikt.

Wanneer er geen label is toegevoegd aan dit element, dan spreekt de schermlezer alleen ‘Afbeelding’ uit. Voeg in dit geval een beschrijvend label toe zoals ‘Sluiten’, zodat het voor gebruikers duidelijk is dat ze via deze afbeelding de pop-up kunnen sluiten.

3. Stel traits in

Zorg dat elementen de juist “traits” hebben. Vertaald naar het Nederlands betekent dat eigenschappen. Het komt veel voor dat interface elementen op een andere manier gebruikt worden dan ze eigenlijk bedoelt zijn. Zoals bij het vorige voorbeeld: er worden veel afbeeldingen gebruikt als knoppen.

Stel dat je dit doet, zorg er dan voor dat de trait button is ingesteld. Door deze aanpassing leest de schermlezer voor dat het geselecteerde element een knop is. De schermlezer spreekt bijvoorbeeld uit: ‘Sluiten. Knop.’. Hierdoor is het voor de gebruiker duidelijk dat er een actie uitgevoerd kan worden.

4. Groepeer elementen

Door elementen te groeperen maak je het voor schermlezer gebruikers makkelijker om te navigeren. Visueel gezien is een lijst opgebouwd uit een reeks elementen. Een schermlezer kan hier ook prima mee om gaan. Maar vaak heeft elk element zelf ook sub-elementen. Bij een chat-app heeft elk element bijvoorbeeld een titel en datum.

Door elementen te groeperen zorg je er voor dat een schermlezer ze in één keer voorleest. Hierdoor kan de gebruiker de informatie sneller tot zich nemen. Daarnaast is er nog een voordeel: er kan met minder acties genavigeerd worden.

Stembediening ondersteunen

De tweede manier om apps op een alternatieve manier te bedienen is via stembediening. Zoals de naam doet vermoeden, kan je op deze manier een app bedienen met je stem. Er verschijnt een raster op het scherm met allerlei cijfers of labels. Door deze cijfers of labels uit te spreken kun je bepaalde acties uit voeren. Maak je app toegankelijk en zorg ervoor dat stembediening werkt in jouw app.

Goed nieuws: wanneer je app goed te gebruiken is met een schermlezer, werkt stembediening vaak ook direct!

Het grootste probleem met stembediening is dat sommige elementen niet herkend worden als acties. Dit is op te lossen door traits correct in te stellen. Wanneer dit niet correct ingesteld is, kan een app niet volledig via stem bediend worden.

Schakelbediening ondersteunen

De derde manier om apps op een alternative manier te bedienen is via schakelbediening. Apps zijn op deze manier via zogenaamde schakelaars te bedienen. Via de schakelaars kun je tussen verschillende manieren van interactie wisselen. Bijvoorbeeld aanraken, scrollen, de thuisknop activeren, enzovoorts. Het is hierdoor mogelijk om met slechts één schakelaar je toestel te bedienen.

Ook hier is er weer goed nieuws: wanneer een app te gebruiken is met een schermlezer of stembediening, werkt schakelbediening vaak ook goed.

Een probleem bij schakelbediening is dat er regelmatig afgeweken wordt van standaard bediening. De interactie via schakelbediening duurt langer dan normaal. Het kan hierdoor voorkomen dat de actie die je wilt uitvoeren niet meer beschikbaar is. Het kan zelfs zo zijn dat een actie hierdoor helemaal niet via schakelbediening is uit te voeren.

Conclusie

Een app wordt toegankelijk voor iedereen als je rekening houdt met alternatieve manieren van interactie. De meeste mensen hebben nog nooit van deze alternatieve manieren gebruik gemaakt. Zet ze eens aan en probeer je app er mee te bedienen! En leer hoe je jouw app toegankelijk maakt.

Heb je ondersteuning nodig bij het toegankelijk maken van jouw app? Wij kunnen je helpen, neem contact op met ons.

Wanneer is een app toegankelijk?

App toegankelijkheid gaat om de mate waarin gebruikers met een handicap of beperking gebruik kunnen maken van de functionaliteiten van een app. Een app is toegankelijk als het aan de opgestelde richtlijnen voldoet.

Beperkingen en handicaps zijn er in veel verschillende vormen en hebben elk een ander effect op het gebruik van apps.

In dit artikel lees je meer over vier soorten beperkingen en het effect op het gebruik van apps.

Zien

Gebruikers met een visuele beperking ervaren de meeste problemen bij het gebruik maken van apps die niet voor hen aangepast zijn.

Blinde gebruikers kunnen zonder aanpassingen meestal helemaal niet gebruik maken van apps. Een app is pas toegankelijk voor blinde gebruikers als er ondersteuning is ingebouwd voor een schermlezer. Met een schermlezer hoor je wat er op het scherm te zien is. Door middel van speciale gebaren kun je door apps navigeren.

Gebruikers met een visuele beperking hebben baat bij een goed contrast en de mogelijkheid om de interface te vergrootten. Standaard zijn deze opties ingebouwd bij telefoons. Apps van derde partijen hebben hier echter vaak geen ondersteuning voor.

Daarnaast zijn er gebruikers met kleurenblindheid, ook hierdoor kan het lastiger zijn om een app te bedienen. Standaard is het onder andere mogelijk om kleuren om te keren en kleurenfilters in te stellen. Ook hier geldt helaas weer dat niet alle apps goed om gaan met deze instellingen.

Horen

Gebruikers met gehoorverlies kunnen ook moeite hebben met het gebruik van apps die niet voor hen aangepast zijn.

Voor slechthorende gebruikers is er steeds vaker de mogelijkheid om hun gehoorapparaat te verbinden met de telefoon. Apps houden helaas niet altijd rekening met de gewenste audio-instellingen. Er kan bijvoorbeeld ingesteld worden om beide audiokanalen van een stereo-opname in beide oren te horen. Regelmatig verkiezen apps echter eigen instellingen boven de systeeminstellingen, waardoor geluid gemist kan worden. Daarnaast kan het voorkomen dat apps hun audio helemaal niet doorsturen naar een gekoppeld gehoorapparaat.

Het is voor blinde gebruikers fijn als er gekozen kan worden voor een alternative manier om signalen te krijgen. Bijvoorbeeld door middel van vibratie in plaats van geluid. Apps kunnen verschillende vibratiepatronen instellen. Een andere optie is om gebruik te maken van een visueel signaal door middel van de camera flitser. Jammer genoeg zijn deze alternative manieren vaak niet beschikbaar.

Mobiliteit

Gebruikers met een fysieke of motorische beperking ervaren vaak problemen bij het gebruiken van apps die niet voor hen aangepast zijn.

Het is via stembediening mogelijk om apps te bedienen met alleen je stem. Er verschijnt een raster op het scherm met allerlei cijfers of labels. Door deze cijfers of labels uit te spreken kun je bepaalde acties uit voeren.

Dankzij schakelbediening is het mogelijk om een toestel met slechts één knop te bedienen. Via diverse te koppelen schakelaars kun je verschillende acties uitvoeren. Bijvoorbeeld door onderdelen op het scherm navigeren en het geluidsniveau aanpassen.

Een ander veelgebruikt hulpmiddel is de ingebouwde spraakassistent. Door middel van spraak kun je jouw toestel allerlei acties laten uitvoeren. Apps kunnen hier op in spelen door acties beschikbaar te stellen voor de spraakassistent. Er zijn al veel apps die speciale acties beschikbaar stellen, maar de meeste apps doen dit nog niet.

De dicteerfunctie is ook een populair hulpmiddel om tekst in te voeren via spraak. Helaas zijn er veel apps waarbij het niet mogelijk is om tekst in te voeren via dicteren. Voor gebruikers met een motorische beperking kan een app daardoor soms helemaal niet te gebruiken zijn.

Leren

Voor gebruikers die een leerachterstand hebben is het lastiger om apps te gebruiken.

Het is belangrijk dat er simpel te navigeren is binnen een app. Door gebruik te maken van korte zinnen en herkenbare iconen kan dit makkelijker gemaakt worden. Ook het gebruik van kleur kan hierbij helpen, hier hebben kleurenblinde gebruikers ook profijt van.

Gebruikers die moeite hebben met lezen gebruiken vaak functies om het scherm voor te lezen. Deze functies werken vergelijkbaar met hoe de eerdergenoemde schermlezer werkt. Zo zie je maar weer dat meerdere groepen gebruikers profijt kunnen hebben van betere toegankelijkheid.

Conclusie

Een app is toegankelijk als er gebruik gemaakt kan worden van de functionaliteit op alternatieve manieren. Deze alternatieve manieren om apps te bedienen zijn al ingebouwd in de besturingssystemen. Nu is het tijd voor app-ontwikkelaars om hier ook daadwerkelijk gebruik van te maken!

Heb je ondersteuning nodig bij het toegankelijk maken van jouw app? Wij kunnen je helpen, neem contact op met ons.